یادداشت‌های آقا معلم
تجربیات زیسته كلاس درس
                                                        
درباره وبلاگ

این وبلاگ محفلی است كه دل‌نوشته‌ها، برداشت‌ها و گزارش‌های كلاس درس و مدرسه‌ام را به منظور آگاهی همكاران، والدین و دانش‌آموزان عزیزم درج كرده و ضمن به اشتراك‌گذاری، آنها را به بوته نقد و نظر قرار می‌دهم. همچنین با درج تجارب زیسته كلاس، امكان بازنگری و تحلیل كار معلمی‌ام را مهیا كرده تا در نهایت زمینه رشد جمعی و بهره‌وری فرایند آموزش را به ارمغان آورد.
(تلگرام mniroo@)
مدیر وبلاگ : محمد نیرو
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
پنجشنبه 18 آبان 1396 :: نویسنده : محمد نیرو

برای نخستین بار در تدریس درس آمار توصیفی در دانشگاه آزاد اسلامشهر، تصمیم گرفتم که از روش کلاس معکوس استفاده کنم. این درس، پیش نیاز دانشجویان ورودی جدید در مقطع ارشد رشته تحقیقات آموزشی است و چنین روشی را در به چند منظور انجام می دهم.

نخست آنکه بسیاری از دانشجویان دارای پیش دانسته های مختلف و توانمندی گوناگون هستند. در میان این دانشجویان، معلم باسابقه‌ای که دروس ریاضی پیش دانشگاهی را تدریس می‌کند وجود دارد و همچنین دانشجویانی که در مقطع لیسانس، رشته ریاضی یا رشته مهندسی خوانده‌اند تا دانشجویانی که حتی در مقطع دبیرستان نیز در رشته علوم انسانی بوده و در آغاز کار، هیچ علاقه و تسلط اولیه نسبت به مفاهیم ریاضی و از جمله آمار ندارند.

در این حال برای یک دانشجو لازم است نکته‌ای بارها تکرار شود و برای دانشجوی دیگر ممکن است این امر موجب ملالت و اتلاف وقت شود. چنین تجربه ای برای عموم دانشجویان در ارائه خانم مهندس تهمتن از دانشجویانم که لیسانس مهندسی مواد دارد و به تقاضای من و با هماهنگی قبلی، در جلسه چهارم کلاس به آموزش اکسل اقدام نمود نمایان شد.

علاوه بر این، دانشجویانی که در کلاس درس حاضرند نیز معلوم نیست که آیا آمادگی لازم برای دریافت مفاهیم را دارند یا خیر. به عنوان نمونه جلسه گذشته یکی از دانشجویان که از کرج به کلاس می آید دچار مشکلات گوارشی و جسمی شد که آثار آن در چهره اش نمایان گشت. دانشجویی دیگر ممکن است مشکل ذهنی یا روحی داشته باشد یا آمادگی مناسب این دو جنبه را نداشته باشد. مثلا برخی از دانشجویان که گاه نگران فرزندشان برای رسیدن به مدرسه در زمان حضورشان در کلاس هستند و یا مسائلی دیگر.

جدا از این امر، برخی دیگر از دانشجویان که مأخوذ به حیا یا خجالتی هستند و یا از قضاوت استاد و همکلاسی های خود نگرانند، معمولا به خود اجازه نمی دهند که از استاد سوال کنند و یا چنین اظهار کنند که موضوع تدریس را یاد نگرفته اند و تقاضای تکرار نمایند.

دانشجویان با در اختیار داشتن فیلم آموزشی استاد خود می‌توانند متناسب با نیاز و شرایطشان به تعداد مورد لزوم فیلم را بازبینی کنند و بدین ترتیب تا حدی به تفاوت های فردی و شخصی سازی آموزش توجه می شود.

از سوی دیگر هنگامی که امر انتقال مفاهیم توسط فیلم آموزشی به منزل دانشجویان موکول شود، هر کس در شرایط مناسب خود می‌تواند آن را مشاهده کند. همچنین دانشجویانی که معمولاً به دلیل امور شغلی گاه ممکن است غیبت کنند یا به دلیل دوری مسافت از دانشگاه با تاخیر حضور پیدا کنند از مفاهیم عقب نمی مانند و می‌توانند آن آموزه‌های اولیه را به دست بیاورند.

از اینها مهمتر اینکه وقت مغتنم و محدود حضور دانشجویان در کلاس درس در کنار یکدیگر و در محضر استاد می‌تواند به حل مسائل و رفع اشکال و مهمتر از آن تعامل که عامل اساسی و اصلی یادگیری بنابر برخی نظریه ها است پرداخته شود. تعاملی که در پی تجربه حل مسئله شکل می گیرد. دانشجویان تنها آن مفاهیمی از درس را به خوبی یاد می گیرند که از یک سو در قالب حل مسئله تجربه کنند و از سوی دیگر در تعامل با همتایان خود در مقام یاددهی و یا رفع اشکال اقدام نمایند. در این حال و در کنار راهنمایی‌های استاد در صورت لزوم به تعمیق بخشی و تسلط یابی آن مفهوم نائل می شوند.

این را نیز باید متذکر شوم که اغلب دانشجویان کلاس حاضر به دلیل آنکه در رشته علوم تربیتی و مشخصا تحقیقات آموزشی هستند و از آن جهت که صبغه و سابقه‌ی دروس ریاضی را در مقاطع قبلی نداشته‌اند، ترسی نهفته و بعضاً آشکار از این درس دارند به طوری که برخی از ایشان در نخستین جلسات بدان اذعان داشته اند. در این شرایط آنها می توانند با همیاری همدیگر و تجربه حل مسئله در کلاس درس و رفع اشکال آن، ضمن یادگیری، به خودباوری و اصلاح نگرش در این درس که پیش نیاز درس مهمتر آمار استنباطی است سوق پیدا کنند.

در این حال فرصتی هم برای استاد پیش می‌آید که برای تدریس دروسی که احتمالاً سابقه تدریس آن را نداشته است با یک بار تدریس غیرحضوری و پیش ارائه و تبدیل آن به فیلم آموزشی، مهارت ارائه و تسلط محتوایی خود را قبل از کلاس افزایش دهد. البته این امر نیازمند وقت‌گذاری، صبر و حوصله خاصی از سوی استاد است و همچنین توانایی تدوین فیلم و استفاده از نرم افزارهای مربوطه با استفاده از امکانات حداقلی از جمله یک لپ تاپ.

نمونه ای از فیلم آموزشی که مربوط به آموزش شاخصهای پراکندگی است در زیر آمده است. من در مورد فیلم های آموزشی در دبیرستان سعی می کنم که بیش از 15 دقیقه نشود و در صورت لزوم یک فیلم بلندتر را به چند فیلم کوتاه تقسیم می کنم. به نظرم رسید که در این مقطع نیازی به این کار نباشد و در مورد فیلم هایی که بیش از سی دقیقه است، هم دانشجویان ظرفیت همراهی بیشتر را دارند و هم خود می توانند مدیریت کنند و در قطعات گوناگون نگاه کنند. البته این یک تصور است و باید بررسی شود.


[http://www.aparat.com/v/2CaU3]

نکته ای دیگر این که ترم جاری برای دانشجویان و کلاس ما از 19 مهرماه آغاز شد و در هفته اول دیماه نیز به پایان می رسد. یکی از روزهای چهارشنبه هم که با تعطیلی میلاد پیامبر صلی الله علیه و آله مقارن شده و بنابراین حداکثر 11 جلسه کلاس خواهیم داشت. در این ظرف زمانی محدود، باید این کتاب هشت فصلی را با سختی های ذاتی اش برای این دانشجویان تدریس کنم. البته نه تدریسی که منوط به ارائه و انتقال مفاهیم باشد که متاسفانه به طور مرسوم چنین است؛ بلکه تدریسی که منجر به یادگیری دانشجویان و توفیق آنها در تسلط نسبت به مفاهیم و بالاخره تجربه موفق آزمون پایانی مربوطه شود. بنابراین در این شرایط، گویا امتزاج این محدودیت و آن آرمانخواهی، تنها با ملازمت کلاس معکوس ممکن خواهد شد.

دانشجویان وقتی فیلم را در منزل نگاه می کنند (و البته به آنها فرق مشاهده کردن و نگاه کردن را گفته ام؛ بدین معنی که مشاهده ای همراه با تامل و تمرین و تکرار) با حضور نسبتا آماده خود در کلاس، فرصت مغتنمی را خواهند یافت که در آن با تثبیت مطالب در قالب فعالیت های گروهی مانند جیگ ساو، به حل نخستین مسائل مربوطه در کلاس اقدام کنند و در صورت نیاز از همیاری استاد و همگروه های خود برخوردار شوند. سپس با انجام دیگر مسائل مربوطه به عنوان تکلیف در منزل، گام‌های تسلط در پی تجربه و تکرار را بردارند و با حضور خود جلسه بعدی کلاس و رفع اشکال گروهی و ارائه پاسخ هایشان و تایید یا اصلاح احتمالی آنها، یادگیری عمیقتر و ماندگارتری را به ارمغان خواهند برد. گفتنی است که تکلیف مربوط به هر فصل با نگاه کردن فیلم آموزشی فصل بعد برای ایشان به عنوان فعالیت های مابین هر دو جلسه کلاس درس مقارن می شود.

در اینجا باید تاکید کنم که اصل مهم در کلاس و یادگیری، تعامل است. من در سه جلسه نخست کلاس هرگز از فیلم استفاده نکردم و دو فصل اول کتاب را با همین شیوه تعاملی دنبال کردم و دانشجویان مفاهیم آن را نیز یاد گرفتند. البته باید خاطرنشان کنم که محتوای آنها بسیار ساده تر از مطالب فصول سه به بعد کتاب بوده است. در آنجا بیشتر، مفاهیم نخستین مطرح شد و نهایتا روش ترسیم چند نمودار. از بحث شاخص های مرکزی به بعد دانشجویان با فرمولها و مسئله های مهمتری مواجه شده و می شوند که ضرورت اجرای این رویکرد را بیشتر نمایان می سازد. در فیلم ذیل، قسمتی از فعالیت کلاس در جلسه گذشته که در قالب فعالیت های گروهی به روش جیگ ساو طراحی شده بود قابل مشاهده است. در اینجا، هم از فناوری آموزشی استفاده شده و هم بر اساس طرح درس از پیش تعیین شده، کار صورت پذیرفت.


[http://www.aparat.com/v/IcjLx]

با توجه به تجربه زیسته خود در مقاطع مختلف و به ویژه مقطع کارشناسی ارشد، اصلی ترین یادگیری های من در حیطه نگرشی رخ داد و عموما هم برخاسته از برنامه های درسی پنهان کلاس ها و استادان بوده است. از این روی من هم برای این دانشجویان جدیدالورود سعی کردم از این وجه، آنها را به دانشگاه و حضورشان در کلاس امیدوارتر کنم و لذا برخی از تجارب عمومی و رویکردهای آموزشی را سعی داشته ام تا در جلساتی که فشار کار درسی کمتر است به ایشان منتقل کنم. آنچنانکه برخی از دانشجویان که معلم هم هستند در جلسه دوم گفتند ما این تجربه کار گروهی را از کلاس شما در کلاس درسمان پیاده کردیم و اظهار خرسندی کردند.

با این وصف در این میان با یکی دو مساله مواجه شدم. نخست آنکه من در ساخت فیلم جدید همزمان با اتمام درس قبلی اقدام نمودم. برای همین زمان کافی برای ایجاد دسترسی به موقع دانشجویان به فیلم نداشتم. بنابراین آنها تنها دو سه روز قبل از کلاس امکان دست‌یابی به نخستین فیلم را یافتند. من بعد از ساخت اولین فیلم، آن را در آپارات (کانال آقامعلم) بارگذاری کردم و لینکش را در گروه تلگرامی دانشجویان قرار دادم. در اولین جلسه بعد از آن متوجه شدم که برخی نتوانستند از آن طریق به خوبی فیلم را نگاه کنند. بعضی می گفتند از جایی به بعد پخش فیلم قطع می شد. احتمالا برخی هم دسترسی به اینترنت سریع یا زمان مناسب برای این منظور نداشتند.

من در جلسه بعد (دو جلسه گذشته) علاوه بر ارسال لینک آپارات مربوطه، خود فایل اصلی را نیز در گروه آنها بارگذاری کردم. در این حالت آنها اعلام رضایت بیشتری کردند. ولی باز هم برخی از دانشجویان فیلم را نگاه نکرده بودند. برای جلسه بعد، من فیلم مربوطه را قبل از جلسه اخیر ساختم و به آنها اطلاع دادم که با خود فلش هم بیاورند که فیلم را در کلاس و یک هفته جلوتر دریافت کنند. تعداد قابل توجهی از آنها نیز چنین کردند و فیلم را در اختیار گرفتند؛ حتی فایل های اصلی فیلم های جلسه قبل را برای بازبینی. البته مبادی ارتباط و مجاری دریافت قبلی نیز در جای خود محفوظ ماند. بدین ترتیب ضمن تاکید بر تجربه جلسه اخیر مبنی بر اینکه نگاه کردن قبلی فیلم ها، با اثربخشی و بهره وری فعالیت های کلاسی ایشان و به تبع آن یادگیری بیشتر آنها رابطه مستقیم معناداری دارد؛ همچنین توجه ایشان به زحمت قابل توجه تولید هر محتوای آموزشی، انتظار خواهم داشت که از فیلم بهره بیشتر و شایسته‌تری ببرند.

در آخر باید خاطرنشان کنم که یک فرصت ارزشمندی در کلاس ایجاد شد و آن حضور دانشجویی باانگیزه و کوشا از دانشگاه خاتم به منظور انجام پژوهش پایان نامه خود در باب کلاس معکوس است. بدین ترتیب امید می رود تا ابعاد پنهان این جریان واکاوی شود و قوت ها و کاستی های این رویکرد و همچنین پیامدهای حاصله بهتر نمایان شود و به تکمیل یا اصلاح این جریان و تبدیل آن به عنوان الگوی بومی و جامعی از یادگیری معکوس در دانشگاه منجر شود ان شاءالله.

حسن ختام یادداشت حاضر را گزارشی تصویری از کلاس چهارشنبه گذشته که مربوط به جلسه پنجم این درس است قرار می دهم. گفتنی است که تصاویر حاضر نیز توسط سرکار خانم جنتی به عنوان مشاهده گر و پژوهشگر در کلاس تهیه شده است. ایشان البته از فرایند کلاس نیز فیلم برداری کرده اند که با تحلیل محتوای کیفی آنها در تکمیل یافته های خود از آن بهره مند خواهند شد.

در آغاز کلاس بعد از احوال‌پرسی، گروه بندی به صورت اختیاری انجام شد. بدین منظور ابتدا سه نفر از زبده ترین دانشجویان در این درس بر اساس پیشینه تحصیلی و رشته های مرتبط برگزیده شدند و از سایر دانشجویان خواستم که خود یکی از سه نفر مزبور را به عنوان سرگروه انتخاب کرده و با او همگروه شود. پیشتر من گروه های سه نفری تصادفی را با استفاده از اپلیکشین ClassDojo انجام می دادم و دقت می کردم که سه دانشجوی زبده ذکر شده در گروه ها تقسیم شده باشند.

پس از آن دانشجویان به سه گروه تقسیم شدند و طبق برنامه به رفع اشکال تکالیف مربوط به این جلسه بر اساس درس جلسه قبل که شاخص های مرکزی بود اقدام نمودند. آنها ضمن اشتراک‌گذاری راه حل‌هایشان، سعی در یکی کردن جواب های خود کردند. در تصویر فوق حضور سرکار خانم جنتی به عنوان ناظر و همچنین یاور در کنار اعضای یکی از گروه ها مشخص است.

پس از آن نماینده هایی را از هر یک از گروه های سه گانه فراخواندم و تخته کلاس را به سه قسمت تقسیم کرده و تقاضا نمودم که پاسخ سوال اول خود را بر روی آن بنویسند. از آنجا که من خود سوالات را پیشتر حل کرده بودم و به جواب‌ها اشراف داشتم، اظهار می کردم که کدام جواب درست است و اشکال احتمالی کدام جواب چه هست. این مرحله حلقه مفقوده جلسه گذشته بود. در آن جلسه دانشجویان در گروه ها جوابهای خود را یکی می کردند ولی دست آخر نمی دانستند که جواب مشترک نهایی ایشان درست است یا خیر؟

این کار برای تمامی سوالات که در کل چهار مورد بود تکرار شد. من با استفاده از پاداش گروهی که در قالب مثبت های اعطایی به جوابهای درست گروه ها بود سعی در تقویت یا ایجاد وابستگی درونی مثبت در گروه ها کردم. البته خیلی دوست می داشتم که در قالب یک کوییز انفرادی در پایان کلاس، هم مسئولیت پذیری فردی را نیز مورد توجه و تاکید قرار دهم و هم ایشان شرایط امتحان نهایی را تجربه کنند ولی زمان اجازه نمی داد. ناگفته نماند که من دانشجویان حاضر در کلاس و در این مقطع را خودانگیخته و مسئولیت‌پذیر قلمداد کرده و بنابراین نبود فرصت این امر را خللی آسیب زا تصور نمیکنم. در تصویر فوق بر روی تریبون جعبه شیرینی مشاهده می شود که بر روی آن دوربینی در حال فیلم برداری از کلاس درس است. آن شیرینی مربوط به قبولی سرکار خانم موسیوند در دانشگاه تهران و در مرحله تکمیل ظرفیت است که البته وی ترجیح داد همین دانشگاه را به خاطر شرایط کاریش و تعداد روزهای محدودتر برای حضورش در دانشگاه برگزیند. دوربین هم متعلق به خانم جنتی است که از فرایند کلاس می خواهد فیلم تهیه کند.

حضور دانشجوی گرانقدر و همکار و معلم باکسوت و ارجمند جناب آقای وکیلی که خود معلم ریاضی دبیرستان و پیش دانشگاهی است و هم سن و سال خود من نیز هست، فرصتی ارزشمند و مغتنم را در کلاس برای دانشجویان و من مهیا کرده است. من نیز او را به عنوانی بازو و دستیاری توانا تلقی می کنم و قدردان چنین موقعیتی در کلاس هستم. او هم تواضع و انگیزه ستودنی دارد.

خانم مهندس تهمتن از دانشجویان خوب دیگر کلاس، اعداد را انگلیسی می نویسند و من را به یاد دوران دانشجویی مهندسی خود می اندازد. در آنجا اکثر استادان و به تبع آن برخی از دانشجویان اعداد را انگلیسی می نویسند. شاید چنین نگارشی با فرهنگ آن رشته ها عجین است و شاید حس تشخص و هویتی را برای دانشجویان القا می کند. من با استفاده از نوشته های وی و برخی دیگر، توضیحات لازم را به دانشجویان می دادم. در ضمن به رغم آنکه می دانم لحن و آراستگی معلم تاثیر پنهان بر یادگیری فراگیر دارد و به نوعی احترام به مخاطب نیز تلقی می شود، لیکن از تاثیر معجزه آسای ایجاد ارتباط در کلاس ناآگاه نیستم و فکر می کنم که آنچه موجب تکلف و مخل ارتباط است بهتر است زایل شود. بنابراین به احترام دانشجویان و حتی دانش آموزانم در مدرسه و همچنین به دلیل شرافت محفل علم، خود را ملزم به پوشش با لباس رسمی کت و شلوار می دانم. لیکن از این روی که ایجاد ارتباط و برداشتن موانع آن اهم است، امروز در آغاز کلاس درس کتم را درآوردم و مانند دیگر آقایان در کلاس بدون کت کلاس را اداره کردم. باید دید آیا آن پوشش رسمی موثرتر است یا این پوشش معمولی. حتی من از دانش آموزانم جویا می شدم که بیشتر مایلند معلمشان را با محاسن بلند مشاهده کنند یا محاسن کوتاه. اگرچه این امور ممکن است کم اهمیت تلقی شود، اما حتی اگر تاثیر ناچیزی نیز داشته باشد، ارزش بررسی دارد.

به نظر می رسد اعطای مثبت و امتیاز برای برخی از دانشجویان واجد اهمیت است. به این نشانی که برخی سراغ ثبت مثبتهای تکالیفشان را می گرفتند. من ترغیب آنها و ایجاد هیجان مثبت و وابستگی درون گروهی ایشان را در چنین شرایطی قصد کردم. لیکن این سوال برایم مطرح است که آیا این پاداش بیرونی، پاداش و انگیزه درونی که مهمتر و معتبرتر است را تحت الشعاع قرار نمی دهد و موجب استحاله آن نمی گردد؟ آیا کارکردهای این ابزار که در مدرسه مورد استفاده قرار می دهم با دانشگاه و این مقطع همسو و همتاست؟ واضح است که رویکردهای شناختی چنین سیاقی را بر نمی تابد و این موارد ریشه در دیدگاه های رفتارگرایی دارد، ولی هنوز برای ما آثار مثبت برخی روش های مبتنی بر رفتارگرایی قابل انکار و کتمان نیست یا لااقل بدیلی برای آنها نیافتیم و تجربه نکردیم.

به هر روی بعد از رفع اشکال مسائل مربوط به تکالیف جلسه قبل، با استفاده از فعالیت جیگ ساو، مفاهیم درس شاخص های پراکندگی را سه قسمت کردم و هر کدام را به انتخاب خود دانشجویان به یکی از اعضای گروه سپردم. آنهایی هم که فیلم را ندیده بودند و در عمل بیشتر مصرف کننده بودند تا فعال و یاددهنده، در کنار یکی از اعضای سه گانه قرار می گرفتند. شاید اگر شرایطش مهیا بود، همزمان از این معدود دانشجویان تقاضا می کردم که در مکان مناسبی، فیلم را نگاه کنند. با این کار آنها هم از محتوای تدریس بهره مند می شدند و هم با عبرت از دست دادن این فرصت، قدر شرایط از دست رفته را بهتر در می یافتند.

بالاخره در آغاز حدود 15 دقیقه وقت دادم تا هر کس مطالب مربوط به خود را از کتاب مطالعه کند، سپس 20 دقیقه گروه های تخصصی شکل گرفت و اعضای نظیر گروه ها در کنار یکدیگر به مباحثه و تعمیق بخشی مطالب خود پرداختند. پس از آن دوباره گروه های اولیه تشکیل شد و در مدت حدود 25 دقیقه هر یک از اعضا، مفهوم خود را به دیگر اعضای گروه یاد داد.

پس از آن در زمان باقی مانده کلاس، سوالی را بر روی تخته نوشتم که مربوط به یک جدول فراوانی بود که بایستی واریانس آن به دو روش مختلف محاسبه می شد.  بر این اساس هر گروه تبدیل به دو زیرگروه خودساخته شدند و مقرر شد هر کدام به یکی از روش های استفاده از نمرات اصلی و استفاده از نمرات انحرافی، واریانس داده های این جدول توزیع فراوانی را به دست آورند. بعد از آن نتایج نهایی بر روی تخته نوشته شد و به جز یک زیرگروه همه به پاسخ درست رسیده بودند.

همزمان که آنها مشغول پاسخ دهی به سوال مربوطه بودند من هم سعی کردم با خط خوش تکلیف جلسه بعد را بر روی تخته کلاس بنویسم و تصویر آن را در گروه آنها قرار دادم تا غائبین نیز مطلع شوند.

در پایان هم دو نفر از سرگروه ها به پای تخته حاضر شدند و هر کدام به یکی از روش‌های خواسته شده پاسخ را بر روی تخته نوشتند و تنها زیرگروهی که اشتباه محاسبه کرده بود به اشکال خود پی برد.

کلاس تازه تمام شده بود که یکی از غائبین به نام آقای یحیی زاده تصویر خویش را از کنار حرم مطهر سید الشهدا علیه السلام برایم ارسال کرد و اظهار داشت که در این سفر پیاده روی اربعین به یاد ما بوده است. و چه پایان شیرینی از کلاسی که دانشجویانش آنقدر صمیمی و قدردان هستند که معلم خود را در بهترین جای کره زمین یاد می کنند.



نوع مطلب : تجارب دانشگاهی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




یکشنبه 21 آبان 1396 11:37 ب.ظ
سلام آقای دکتر
خدا قوت. خسته نباشید.
ممنون از گزارش عالی تان.
چند جلسه دیگه که گزارشات شما رو بخونم حتما ترقیب میشم که دکتری شرکت کنم به شرطی که مطمئن باشم شما استاد من می شوید.
کاملا مشخصه در کلاس شما هیچ استرس و نگرانی از آزمون و درس و .. نیست چون همه طوری می آموزند که از یادگیری شون لذت می برند.

در پناه خدا باشید .
یکشنبه 21 آبان 1396 11:15 ق.ظ
مطلب جامعی بود. ممنون
جمعه 19 آبان 1396 10:16 ب.ظ
سپاس از مطلب خوب و مفیدتون. موفق و پیروز باشید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.