یادداشت‌های آقا معلم
تجربیات زیسته كلاس درس
                                                        
درباره وبلاگ

این وبلاگ محفلی است كه دل‌نوشته‌ها، برداشت‌ها و گزارش‌های كلاس درس و مدرسه‌ام را به منظور آگاهی همكاران، والدین و دانش‌آموزان عزیزم درج كرده و ضمن به اشتراك‌گذاری، آنها را به بوته نقد و نظر قرار می‌دهم. همچنین با درج تجارب زیسته كلاس، امكان بازنگری و تحلیل كار معلمی‌ام را مهیا كرده تا در نهایت زمینه رشد جمعی و بهره‌وری فرایند آموزش را به ارمغان آورد.
(تلگرام mniroo@)
مدیر وبلاگ : محمد نیرو
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
متن زیر را سرکار خانم جنتی از دانشجویان کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزش عالی دانشگاه خاتم نوشته اند. قرار است که ایشان کار پایان نامه خود را با رویکرد کیفی انجام دهند و بنده نیز در خدمت وی هستم. با توجه به اینکه رویکرد کیفی نیازمند قوت قلم در توصیف و تحلیل رخدادهای مورد مطالعه است، از این رو از وی خواستم که کلاس درسمان را در طی جلساتی که گذشت گزارش کند. بدین ترتیب هم خاطرات این کلاس به یادماندنی باقی خواهد ماند و هم قوت قلم وی محک خواهد خورد. خوشبختانه به نظر می رسد که وی با چنین شروعی، می تواند از عهده کار پایان نامه خود به شایستگی برآید.

«کلاس برنامه درسی دانشجویان ارشد رشته مدیریت و برنامه ریزی آموزش عالی دانشگاه خاتم»
برنامه درسی به عنوان یک راهنما جهت انجام فعالیت‌های فرایند آموزش تدوین می‌شود که شامل مراحل مختلفی چون، نیازسنجی و تعیین اهداف یادگیری، محتوا و مجموعه ای از فعالیتهای یادگیری از پیش تعیین شده به صورت رسمی در کتاب ها و سایر رسانه ها می باشد. برنامه درسی در مراکز آموزشی از پیش دبستانی تا دوره‌های آموزش عالی اجرا می شود و مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در این میان تجاربی وجود دارند که در تدوین برنامه درسی به آن توجه نمی‌شود اما دانش‌آموزان و دانشجویان در طی فرآیند آموزش و یادگیری آنها را یاد گرفته و تجربه می کنند و این همان برنامه درسی پنهان است.
 تاکنون پیش نیامده بود که به این موضوع فکر کنم که اصلاً برنامه درسی پنهان چیست؟ چگونه ایجاد می شود؟ چه کاربردهایی دارد؟
با شروع ترم سوم و حضور دکتر نیرو به عنوان استاد درس برنامه درسی و ایجاد شوق و انگیزه و انجام یکسرسی فعالیت های مختلف و مفید فایده، زمان مناسبی برای تجربه و فهم این کلید واژه که همه برای دانستن آن چون علامت سوالی به روبرو خیره مانده بودیم، فراهم شد.
 دکتر با معرفی کتابهای مربوطه  چون{ برنامه ریزی درسی آموزش عالی و برنامه درسی} نمایش فیلم و انیمیشن، وبلاگ نویسی، پاورپوینت و ارائه مقاله، نرم افزار مکس کیودا، همچنین فعالیت های جدیدی چون جیگ ساو و کلاس معکوس، اپلیکیشن‌هایی چون کلس دوجو، ایکس مایند ،میهن بلاگ و..ما را با آموخته های جالب و جذاب دنیای امروز آشنا می کند. نرم افزارها واپلیکیشن هایی که تو را با دنیای به روز آشنا می‌کند و به ما می‌گویند که  می‌توان کارها را راحتتر و با سرعت بیشتری انجام داد، به خصوص در شرایط کنونی که همه با کمبود وقت و زمان دست و پنجه نرم می‌کنیم.الزامات زندگی آینده ی بشراقتضا می کند تا نظام آموزشی آن با فناوری جدید آشنا و گامی فراتر از آن ایجاد و فرصت های کافی برای تمرین و مهارت اندوزی فراگیران فراهم شود.

 رفتار و منش استاد نیز مزید بر علت است تا هر مخاطبی را برای نشستن سر کلاس و گوش فرا دادن و انجام این فعالیت ها مشتاق کند.روز اولی که وارد کلاس شدند از انتظارات ما در مورد این واحد درسی سوال کردند و من آن موقع نمی دانستم چرا چنین سوالی می پرسند و من چه باید پاسخ دهم. ولی الان که ترم در حال تمام شدن است، دلیل این سوال را می فهمم.
 وقتی شما با دیدن فیلم ارسالی توسط استاد فرصت پیدا می کنید که با آرامش ودر زمان مناسب آن را مشاهده و برداشت های شخصی خودتان بعلاوه اهداف اصلی فیلم را داشته باشید و یا گاهی دیدن انیمیشن هایی که در خود پیام هایی دارند که تو را برای مدتی به فکر فرو می‌برد که چگونه می توان چنین بود و چنان کرد؟ لذت بخش و قابل تامل است.شاید ما نفوذ و تاثیر فیلم در آموزش را نادیده گرفته ایم، چرا که ما انسان ها 70 درصد اطلاعات را از محیط اطراف و به صورت تصویری دریافت می کنیم.پس می توان، فیلم آموزشی را بعنوان یکی از ابزارهای راحت، قابل استفاده در هر مکان و زمان یاد کرد. 
اپلیکیشن های مناسب در زمینه آموزش، مثل کلاس دوجو با آن اشکال بامزه انیمیشنی اش، برای خودش دنیایی است که هر مخاطبی را جذب می کند. این اپلیکیشن به منظور ارزشیابی و در جریان آموزش قرار دادن فراگیران در هر مقطعی توسط معلم یا استاد انجام می شود که خانواده ها نیز می توانند از این طریق، امور فرزندان خود را پیگیری کنند. ما دانشجویان کلاس برنامه درسی نیزاز این مورد مستثنی نبودیم. چرا که با فرستاده شدن علامت های مثبت توسط استاد برای هر کدام از ما و بیدار شدن کودک درونمان، ایجاد انگیزه و شوق می کرد.


و یا وقتی به شما گفته می‌شود که باید هر ۱۰ روز یکبار یک پست در وبلاگ کلاسی قرار دهید تا توسط دوستان خوانده شود و نظرات خود را بنویسند، کمی سخت و وقت گیر جلوه می کند، نه اینکه  سخت و وقت گیر نباشد که هست،هر چند مثل همیشه استاد با همیاری خود و پیشنهاد یک نرم افزار یا اپلیکیشن راه را بر ما هموار می کند. ولی دلیل این ترس و نگرانی شاید به خاطر عدم مهارت ما در نوشتن، توصیف و تحلیل مطالب باشد.معمولا نظام آموزشی ما  پر شده از مطالب تئوری که کمترین آنها جنبه عملیاتی و کاربردی دارند. عدم استفاده از فناوری های آموزشی به دلایل مختلف چون کمبود نیروی انسانی متخصص در اجرای فناوری های آموزشی و یا عدم همراهی، آگاهی و آمادگی معلمان و موارد دیگر  در این زمینه  ما را با مشکلاتی این چنینی روبرو کرده است که ما نیز تربیت یافته همین نظام هستیم.وقتی فکر می کنم آن زمان که به ما گفته می شد انشاءیی درمورد موضوعات مختلف بنویسید و ما نوشته یا ننوشته از کنارش می گذشتیم، هیچ وقت فکر نمی کردم که الان اینجا در این موقعیت خودش را نشان دهد. مهارت نوشتن و بسط دادن مطالب باید از دوران کودکی در ما نهادینه شود چرا که این امر نقش مهمی در زندگی ما ایفا می کند.حتی درمهارت ارتباطی، ایجاد ذهنی فعالتر و چشم و گوشی دقیقتر. برای مثال: وقتی قرار است یک شیء را توصیف کنیم، ممکن است تا آن موقع حتی به رنگ آن هم توجه نکرده باشیم، یا قرار است فیلمی را خلاصه نویسی کنیم، به نکاتی توجه خواهیم کرد که تا آن موقع بی تفاوت از کنارش گذشته ایم.
  ما در این کلاس یاد گرفتیم جور دیگری هم می شود به قضیه نگاه کرد و پاک کن اصلاح را در دست گرفته و تغییری هرچند کوچک ایجاد کنیم. یاد گرفتیم خوب فکر کنیم، خوب ببینیم و بشنویم.هر چند دوره وبلاگ نویسی  کوتاه است اما اثرگذار و پرفایده خواهد بود.
 در این میان لازم می‌دانم از اپلیکیشن میهن بلاگ سخن بگویم که در زمینه وبلاگ نویسی بسیار کمک حال شما خواهد بود. شما می توانید به جای تایپ در قسمت ارسال مطالب با استفاده از صدای خودتان متن گفتاری را به نوشتاری تبدیل کرده وارسال نمایید.این کار برای کسانی که از نظر تایپ کند و یا درنوشتن و رعایت نکات نگارشی مشکل دارند، پر فایده است.
 این ترس و نگرانی با تکلیف استاد، که هر کسی باید مطالب یکی از همکلاسی هایش را تحلیل کند دوباره سر باز کرد. البته همه ما می دانیم که این بارنیز با یک اپلیکیشن پیشنهادی ازسوی استاد که این بار قرعه به نام  مکس کیودا خورده بر این امر پیروز خواهیم شد. مکس کیودا نرم افزاری است که مطمئناً معرف حضور افرادی که تحقیقات کیفی انجام داده‌اند می باشد. از این نرم افزار برای مفهوم سازی، کدگذاری و تحلیل داده ها در رویکرد کیفی استفاده می شود که تحلیل داده ها  به ما می آموزید که در دل آن ها الگوهای مشخصی است که حاصل مقایسه شباهت ها و تفاوت های میان داده هاست.
 نمی دانم اگر آن روز استاد از روش جیگ ساو در فعالیت یاددهی- یادگیری مطالب در کلاس استفاده نمی‌کرد، من با آن همه خستگی و خواب آلودگی که از صبح با رفتن و برگشتن از دانشگاه اسلامشهر و دوباره حاضر شدن سر کلاس های عصر دانشگاه خاتم داشتم چگونه می توانستم مفاهیم کتاب و مطالب مورد نظر را دریافت کنم.
کلاس ما جمعا 10 نفر است که اجرای این روش با تقسیم به دو گروه 5 نفره آغازشد.  البته قرار بود که ما با  پیش مطالعه  فصل دوم کتاب در کلاس حاضر شویم. بعد ازتقسیم گروه ها، هر یک ازاعضا مطالب تعیین شده از طرف استاد را انتخاب و بار دیگر در کلاس مطالعه وبا جدا شدن ازگروه اولیه و تشگیل گروه های متخصص کار را دنبال کردند  تا بعد از برگشتن به گروه های اولیه، مشغول داد و ستد مطالب و دانسته هایشان به دیگر اعضای گروه شوند. در انتها نیزافرادی، به صورت رندم سوالاتی از دیگر اعضا می پرسند تا مطلب کاملاً جا بیافتد. من که خواب از سرم پریده بود، چون من نیز همانند بقیه اعضا، مسئول یادگیری دیگر دوستان بودم و باید به خوبی از عهده این نقش بر می آمدم. می‌توانم بگویم که بسیار بیشتر از اینکه خودم در خانه خوانده بودم دریافت کردم. در این روش با مسئولیت پذیری و همیاری و همکاری و کار گروهی آشنا شدیم که اگر به طبیعت موجودات زنده برگردیم این آموخته ها نه تنها برای ادامه حیات که برای رشد و پویایی آن ها لازم است. کار گروهی یکی از مهارت های لازم برای بهبود عملکرد اجتماعی و موفقیت فردی و توجه به موقیت دیگران ونتیجه ی عملکرد گروه می باشد.


فعالیت دیگری که برای من بسیار جالب بود از این منظر که با آن چارت های رنگی و هندسی  مرا مشتاق به کشیدن و یا گاهی رنگ آمیزی می کرد. اپلیکیشن ایکس مایند این فرصت را در اختیار ما قرار می‌دهد تا با نوشتن مطالب اصلی و کلیدی متن به صورت نکته هایی که می توان گفت با این روش، مطالب کتاب دسته بندی و خلاصه نویسی می شود، دیگر نیاز به خواندن آن همه مطلب در شب امتحان نیست. همچنین شما خالق یک اثر رنگارنگ با شکل و شمایل دلخواه خواهید شد. این خلاصه نویسی شاید به ظاهر سطحی و معمولی باشد ولی در درونش مطالعه دقیق مطالب و بیرون کشیدن کلید واژه ها به منظور درک صحیح و ارتباط معنایی آنها می باشد. .
 همه ما با پاورپوینت آشنا هستیم و ممکن است تا کنون ساخته و استفاده کرده باشیم،  ولی پاورپوینت متحرک چیز دیگریست، اسلاید ها پشت سر هم همانند یک انیمیشن یا فیلم حرکت و می تواند همراه با صدایی باشد که بر روی آن قرار دارد . استاد سرکلاس فیلمی از یک پاورپوینت متحرک و اصول و مواردی که برای ساختن یک پاور مناسب لازم است را به نمایش گذاشت و قرار بر این شد که هر دو نفراز دوستان همکلاسی به عنوان یک تیم، با انتخاب یک مقاله از بین مقالات پیشنهادی استاد که حول موضوع برنامه درسی پنهان می چرخید و ساخت پاورپویت،  آن را در مدت ۱۰ دقیقه  در جلوی کلاس ارائه دهند. این هم فرصتی بود برای تمرین معرفی مطالب وهنر سخنوری در مقابل دیگران در عین حال که  مدیریت زمان را بر عهده دارید، چراکه با اتمام ۱۰ دقیقه زنگ پایان به صدا در می آید و اینجاست که شما را متوجه این امر می کند که در برنامه ریزی و مدیریت زمان تان  دقت بیشتری داشته باشید. در مدت زمان یک جلسه برای ارائه تمام تیم ها برنامه ریزی شده بود. با قرعه کشی توسط استاد بازی آغاز شد. هرتیمی که ارائه می کرد برای چند دقیقه به بیرون کلاس فرستاده می شد تا بقیه دوستان با توجه به نوع ارائه، نمایش پاورپویت و مدیریت زمان توسط تیم ارائه کننده، با کارت های آبی، قرمزو سبز به تیم مورد نظر امتیاز دهند که این بازی قشنگ و هیجانی ساخته فکر استاد نیرو بود.


 همه اینها را گفتم تا به اینجا برسم که، کلاس برنامه  درسی همراه با فعالیت های جورواجورش و استفاده از فناوری آموزشی، فرصتی به ما داد تا بار دیگر توانایی‌های خود را یافته و اگر برای مدتی آنها را در گنجینه ذهنمان مخفی نگه داشته ایم، بیرون کشیده و به کار ببندیم. هرچند فعالیت های من و همکلاسی هایم  دارای نواقصی است ولی تاثیری که در من و آن ها و در ادامه در اطرافیانمان خواهد گذاشت، قابل بررسی است. این که می گویم اثر، برگرفته از کلام استاد است که میگویند ژرف اندیش و ژرف نگر باشید زیرا کوچکترین کار و رفتار ما حتی افکار ما می‌توانند برمحیط اطرافمان اثرگذار باشد.
 با وجود کاستی های نظام آموزشی و جو به غلط ایجاد شده در دانشگاه‌ها { که استاد کجا! دانشجو کجا! استاد استاد است و دانشجو دانشجو، حق اعتراض و یا انتقاد نداری، روی کمک استاد چندان حساب نکن، فقط  جلسات کلاس را بگذران و نمره ات را بگیر، اگر به استاد پیام دادی یا زنگ زدی برای دریافت جواب یک روز انتظار روی شاخش است} و تمام این حرف و حدیث ها که گاه در محیط دانشگاه می‌بینیم، می‌شنویم و یا تجربه می کنیم، به یکباره برای ما شکست. حتی برای اساتید دیگر نیزاین پویایی، همراهی و پیگیری استاد نیرو در زمینه آموزش و یاددهی، جای تعجب دارد که چطور استاد نیرو  اینقدر برای دانشجویان وقت می‌گذارد، هرچند که با فاصله از تعریف و تمجید باید بگویم که اساتید دیگرنیزدر این زمینه، همراهان خوبی برای ما بوده و هستند و بسیار آموخته ایم از ایشان درس علم و زندگی.
 ما در این کلاس و حتی به تبع آن در  کلاس های دیگر، یاد می گیریم و به کار می بریم تجربیاتی، که شاید بدون برنامه‌ریزی و بر حسب اتفاق رخ می دهد. در هر حال این می‌تواند یک برنامه‌ریزی پنهان باشد که ما دوستان کلاس برنامه درسی آن را به عینه دیدیم و تجربه کردیم و آن علامت سوال در ذهنمان تبدیل به جواب شد. من به عنوان یک دانشجو و مدرس زبان تاثیراتی دریافت می کنم و در حال به کاربستن آنها در زندگی ام هستم که فکر نمی‌کنم تاثیر من بر دیگران نیز چنین باوری نداشته باشد و این پیامد ها چون سنگی که در آب می افتد و موج های پی در پی ایجاد می کنند نه تنها نظام آموزشی بلکه تا بی نهایت ادامه خواهد داشت.





نوع مطلب : تجارب دانشگاهی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.