یادداشت‌های آقا معلم
تجربیات زیسته كلاس درس
                                                        
درباره وبلاگ

این وبلاگ محفلی است كه دل‌نوشته‌ها، برداشت‌ها و گزارش‌های كلاس درس و مدرسه‌ام را به منظور آگاهی همكاران، والدین و دانش‌آموزان عزیزم درج كرده و ضمن به اشتراك‌گذاری، آنها را به بوته نقد و نظر قرار می‌دهم. همچنین با درج تجارب زیسته كلاس، امكان بازنگری و تحلیل كار معلمی‌ام را مهیا كرده تا در نهایت زمینه رشد جمعی و بهره‌وری فرایند آموزش را به ارمغان آورد.
(تلگرام mniroo@)
مدیر وبلاگ : محمد نیرو
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
یکی از اهدافی که در کلاس‌های دانشگاه دنبال می‌کردم دعوت دانشجویان به کتابخوانی بود. من به اقتضای شرایط حرفه‌ای برخی از آنها کتابهایی را تقدیمشان می کردم و از آنها می خواستم که کتاب مزبور را مطالعه کنند و در کلاس ارائه دهند و همچنین معرفی آن را به صورت مکتوب انجام دهند.
در این حال یادداشت های ایشان را به برخی مجلات ارسال می‌کردند آنها نیز با چاپ یادداشت خود انگیزه و پیدا کنند. این کار را وامدار استاد گرانقدرم دکتر عطاران هستم که او چنین نقشی را نخستین بار برایم ایفا کرد.
در این رهگذر نخستین کتاب توسط یکی از مدیران دبستان سرکار خانم مهرعلی صورت گرفت که هم ماهنامه اندیشه تربیت در شماره آذرماه آن را چاپ کرد و هم رشد معلم آن را در شماره بهمن چاپ خواهد نمود.



در زیر یادداشت ایشان مبنی بر معرفی کتاب مدرسه نامرئی تقدیم به معلمان و مدیران می شود.

مدرسه نامرئی کتابی است نوشته دکتر علی اصغر احمدی . ایشان در فصل اول این کتاب چهار فصلی به توصیف مدرسه ای درون مدرس رسمی پرداخته اند . مدارسی که تغلیم و تربیت در آنها جریان دارد اما دارای خصوصیات آشکار و بارزی نیستند که بتوان آن را به سادگی تشخیص داد . دکتر احمدی بیان میدارد که در مدارس نامرئی فرزندان ، در جریان تعلیم و تربیت خاصی که معمولا برنامه ریزی نشده و از پیس تعیین نشده است قرار می گیرند . ودر ادامه ایشان علت وجود مدارس نامرئی در دوره نوجوانی را واکاوی می نمایند .
فصل دوم کتاب به منشائ اطلاعات در مدرسه نامرئی و عوامل موثر در شکل گیری اطلاعات می پردازد این اطلاعات از کجا آمده و چرا بین دانش‌آموزان مبادله می گردند و بیشترین مباحث مورد تبادل در مدارس نامرئی چیست؟
 اینکه اعضای مدارس نامرئی چه ویژگی هایی دارند و چه افرادی نمی توانند از اعضای مدرسه نامرئی باشند؟مبحث فصل سوم این کتاب را به خود تخصیص داده است. و اما فصل چهارم کتاب که از مهم‌ترین قسمت‌های این کتاب کم حجم و وزین می‌باشد به نحوه مداخله  مربیان در مدارس نامرئی می‌پردازد. ابتدا اصول کلی مداخله را بیان داشته و سپس دو بخش ساخت و نگرش مدارس نامرئی را معرفی نموده و نحوه مداخله و تغییر در این دو حیطه را به بحث می‌کشاند.
مدرسه نامرئی فقط دارای نقشه تبادلی در زمینه ی اطلاعات نیست بلکه کار تربیت دانش‌آموزان را نیز بر عهده دارد (احمدی ۱۳۷۹). چرا این مدارس وجود دارند؟ و چرا اطلاعات در آن رد و بدل می شوند ؟سوالاتی است که با خواندن کتاب مدرسه نامرئی به آن پی خواهید برد .عادت به ژرف نگری وپرهیز ازساده اندیشی و سطحی نگری ازمسایل عمده این کتاب است.خواندن کتاب فوق بر هر کسی که دغدغه ای از تربیت فرزندان این مرز و بوم را در وجود خود دارند توصیه می گردد.


کتاب دیگر با نام استادان و نااستادانم توسط دیگر دانشجو سرکار خانم رجبی معرفی شد. من این کتاب را از آن جهت به وی دادم که او در این حال که معلم و معاون یک مدرسه است، قصد دارد در زمینه برنامه درسی پنهان برخاسته از روابط استاد و دانشجو تحقیق کند.


کتاب استادان ونااستادانم نوشته عبدالحسین آذرنگ ، کتابیست ارزشمند که نویسنده علاوه برآنکه به شرح زندگی خود پرداخته از تمام کسانی که به نوعی در شکل دادن مسیر زندگی او موثر بوده اند نام برده است.آذرنگ در سال ۱۳۲۵ در کرمانشاه در خانواده ای نسبتا سرشناس به دنیا آمد و پس از گذراندن دوران ابتدایی ودبیرستان برای ادامه تحصیل در دانشگاه به شیراز وسپس اصفهان وتهران رفت ومدتی را نیز در خارج از کشوربه گذراندن دوره های تخصصی در زمینه نویسندگی پرداخت. در تمام این مدت به دلخواه یا اجبار به کارترجمه نیز مشغول شد.
 او از معلمین، دوستان، فرماندهان نظامی در طول دوران سربازی،اساتید دانشگاه ،افراد خبره در محیط کار و... به تفصیل در کتاب نام می برد ودر مورد هریک توضیحات کامل ومبسوطی بیان میکند. او از افرادی که دارای صفات مثبت بوده ودر زندگی اش نقش موثری داشته اند با عنوان  "استادان "واز افرادی که در این راه اثر منفی داشته اند با عنوان "نا استادان" تعبیر می نماید. وی از استادان تعبیر جالبی دارد:"استادانی که درون من به حیاتشان ادامه می دهند."
 آذرنگ در قسمتی ازمتن "کتاب "را ودرجایی دیگر از" تجربیات خود در کار" باعنوان استادان یاد می نماید.برای او دین ،مذهب ،ملیت وقومیت افراد فرقی ندارد،هرکس که در مسیر زندگی راه درست را نشانش داده باشد به زعم وی "استاد"است.چنانکه یکی از بهترین استادانش فردی است خارجی که به گفته نویسنده ،عکسی از استاد ندارداما همواره عکس اورا در قابی درون قلب خود حفظ کرده است.
از نکات مثبت ومشخص این کتاب توجه به صفات مثبت افراد است .آذرنگ آنچنان افراد را با ویژگیهای شایسته ونیک توصیف میکند که خواننده به نگاه مثبت وی نسبت به اطرافیانش غبطه میخورد.از طرفی در این کتاب به وفور نام افراد مثبت وموثر(استادان)دیده می شود درحالیکه به ندرت از نا استادان نامی به چشم می خورد.
آذرنگ در برهه ای از زمان به کار تدریس مشغول می شود روش کار او بسیار جالب است و تمام اساتید ومعلمین می توانند سرلوحه کار خود قرار دهند. او ابتدا لیستی از تمام معلمین واساتید خود تهیه کرده ،این افراد را به سه گروه تقسیم میکند.افرادی که تاثیر مثبت داشته اند(استادان)،افرادی که اثر منفی در زندگی وی داشته اند(نااستادان) ودر مقابل هریک صفات بارز آنها را یادداشت میکندوصفات مشترک هر گروه را می نویسد.ودسته سوم افرادی که هیچ اثری در زندگی او نداشته اندکه با این افراد کاری ندارد.وی بیان میکند سعی کردم صفات مشترک استادان را در خود ایجاد وتقویت نمایم واز صفات نا استادان دوری کنم وبه این ترتیب به  تدریس می پردازد. همچنین در کلاس درس ،روش ومنشی دارد که واقعا خواندنی است.
پایان سخن اینکه، این کتاب در جهت انتقال تجارب آموزش ویادگیری است  تا از خطاها ودوباره کاری پرهیز شودواز طرفی می تواند مشوقی برای نشر تجربیات تمام استادانی باشد که آن را برای دیگران بازگو نکرده اند. همچنین به تمام افرادی که دوست دارند چند روزی با کتابی تاثیر گذار، اوقات خوشی داشته باشند ،یا کسانی که به خواندن رمان با اثرات طولانی علاقه دارند،خواندن این کتاب توصیه میشود.



کتاب بعدی را به سرکار خانم جنتی دادم. او نیز قرار است کار پایان نامه خود را در موضوع کلاس معکوس انجام دهد. ایشان این معرفی کتاب مربوطه را به صورت ذیل انجام داد.



تا کنون به این فکر کرده اید اگر مجبور باشید در مدت زمان کم و معلوم شده، کتابی که در دست دارید را تمام کنید با این اطمینان که تمام دانش آموزان شما آن را بطور کامل فرا گرفته اند. سعی می کنید تمام تمرین ها و کاربرگ ها را سر کلاس انجام دهید. به سوالات دانش آموزانتان پاسخ دهید، اما هر با به دلیل نبود وقت کافی بالاجبار به وقتی دیگر موکول می شود. اگر دانش آموزی غیبت کند چه؟ دوباره جلسه بعد همان درس را تکرار می کنید؟ اگر کلاسی شلوغ و پر جمعیت داشته باشید، قصد  دارید چگونه آن را کنترل کنید؟ اگر دانش آموزانی بی انگیزه و فراری از درس و کتاب داشته باشید چگونه به آن ها نشاط و تحرک هدیه می کنید؟ بهترین استفاده از زمان چهره به چهره شما با دانش آموزان در کلاس چیست؟
خلاصه
علم، دانش و فن آوری در حال پیشرفت و توسعه می باشد و به دنبال آن روش های یاددهی - یادگیری، شاهد نوآوری هایی بوده است و روند گسترش و توسعه جهانی را تسریع نموده است. به طبع نیازهای مهارتی و آموزشی نسل امروز نیز با نسل دیروز متفاوت شده است. نمی توان با همان سیاقی که ما و والدینمان آموزش دیده ایم، به طوریی که معلم تنها مرکز انتشار علم و دانش بوده و بدون هیچ فعالیت، مشارکتی و اظهار نظری از سوی محصلین وجود نداشته است، به فرزندان خود آموزش دهیم. شرایط کنونی و نوآوریهای آموزشی که متناسب با تغییرات جهانی خلق شده است، حکم می کند تا معلم از نقش محور بودن، به راهنمایی در کناردانش آموز تغییر یابد. در این روش آموزشی، دانش آموز از حالت منفعل و بی تحرک، به فردی  فعال و خلاق تبدیل می شود تا بتوان ضمن فراگیری دانش، مهارتهای لازم را برای تعامل با هم افراد و همکاری با آنها را به صورت خود جوش بیاموزد تا در زندگی مهارت های راهبری و پذیرش مسئولیت را به جهت ساختن  پایه های اتکای به خود و خلق زندگی بهتر را بیاموزد. لذا، به منظور رسیدن به این آرزوها، ارمغانی به نام کلاس معکوس پیشنهاد می گردد. در این ارمغان، ارائه آموزش مستقیم به هر فرد در خارج از کلاس صورت می گیرد و از زمان کلاس برای کار گروهی و آموزشهای کاربردی مورد نیاز زندگی واقعی دست یابیم.
در این زمینه کتابی را به شما معرفی می کنیم با نام « یادگیری معکوس در دوره ابتدایی » که در پاسخ به این سوالات و به طور خاص یک راهنمای کاربردی برای معلمان دوره ابتدایی است که علاقه مند به معکوس کردن کلاس  هایشان هستند. تمرکز اصلی کتاب حاضر ارائه راهبردهای عملی جهت معلمان دبستانی است تا به آنها در کاربست کلاس معکوس کمک کند.
کتاب «یادگیری معکوس در دوره ابتدایی» نوشته جاناتان برگمن و ارون سمز که از پیشگامان روش تدریس معکوس در دنیا هستند نوشته شده است.برگمن و سمز هر دو مدرس درس علوم تجربی در دبیرستان هستند. که کا رو تحقیق خود را بر روی روش معکوس از سال 2006 آغاز کردند.
آنها در این کتاب از تجربیات خود و دیگر معلمان ابتدایی در سایر کشورها که کلاسشاان را چگونه معکوس کرده اند و چه پیشنهاداتی در این زمینه دارند، نوشته اند.اینکه چگونه می توان در دانش آموزان ایجاد تعامل و همکاری را تقویت کرد و خلاقیت و انگیزه را به وجود آورد. چگونه می توان یادگیری را در آنها عمیق کرد و از زمان کلاس بهترین بهره را برد. در حضور معلم مشکلات یادگیری و حل تمرین آسان می شود و بیشترین زمان چهره به چهره معلم وشاگرد اتفاق می افتد.





نوع مطلب : تجارب دانشگاهی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.