یادداشت‌های آقا معلم
تجربیات زیسته كلاس درس
                                                        
درباره وبلاگ

این وبلاگ محفلی است كه دل‌نوشته‌ها، برداشت‌ها و گزارش‌های كلاس درس و مدرسه‌ام را به منظور آگاهی همكاران، والدین و دانش‌آموزان عزیزم درج كرده و ضمن به اشتراك‌گذاری، آنها را به بوته نقد و نظر قرار می‌دهم. همچنین با درج تجارب زیسته كلاس، امكان بازنگری و تحلیل كار معلمی‌ام را مهیا كرده تا در نهایت زمینه رشد جمعی و بهره‌وری فرایند آموزش را به ارمغان آورد.
(تلگرام mniroo@)
مدیر وبلاگ : محمد نیرو
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
سه شنبه 22 خرداد 1397 :: نویسنده : محمد نیرو
[http://www.aparat.com/v/f0PKZ]





نوع مطلب : پراكنده، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :









بسم الله الرحمن الرحیم کارگاه شرح وظایف معلم راهنما مبتنی بر روش دیکوم
گزارشگر: آقای هادی فرهمند
معلمین به عنوان قشری که درگیر تعامل چهره به چهره با متربیان هستند نیازمند رشد و ارتقای دانش و مهارت در حوزهی فعالیتهای خود میباشند. آنچه حائز اهمیت است، نیازسنجی در حوزه هایی است که موجب رشد و ترقی معلمان خواهد بود. گاهی نیاز سنجی های ما به صورت پرسشنامه ها و یا حتی به صورت مصاحبه شفاهی صورت می گیرد و سپس جمع بندی می شود، گاهی هم از روش های دیگر که دقت بالاتری نسبت به روش فوق دارند استفاده می شود.
روش دیکوم یکی از مرسوم ترین روش هایی است که در این زمینه مورد استفاده قرار می گیرد. دیکوم بامشخص کردن شرح وظایف اصلی و فرعی برای کارکنان و در مراحل بعد بررسی دقیق و ریزبینانه ی مراحل انجام هر کدام از وظایف به ما می گوید در کدام حوزه نیاز به دانش افزایی و کسب مهارت داریم. در شغل معلم راهنمایی دوره اول دبیرستان، ابتدا باید به یک تعریف مشخص و جامع از معلم راهنما برسیم که مورد پذیرش همه باشد. اینکه کلمات و مفاهیم قرار داده شده در تعریف در عین اختصار پوشش دهنده تمام حیطه ها باشد اهمیت ویژه دارد. به عبارت دیگر تمام کلمات باید حامل پیام مشخص باشد و هیچ کلمه ای اضافه در تعریف نباشد. بعد از مشخص شدن تعریف معلم راهنما حالا باید به سراغ وظایف اصلی معلم راهنما برویم. لازم به ذکر است مفهوم وظیفه و ویژگی به صورت دقیق تفکیک شود. وظیفه از جنس فعالیت و کاری است که به صورت روزمره انجام می دهیم اما ویژگی برخورداری از صفاتی است که اگر آن ها را دارا باشیم در جایگاه معلم راهنما قرار می گیریم.
به طور مثال: " معلم راهنما باید از لحاظ معنوی خودسازی بکند." این جمله ناظر به صفات و ویژگی های معلم راهنماست اما شاید به طور روزانه برای این امر فعالیت مشخصی طراحی و اجرا نشود. برای رسیدن به وظایف اصلی به صورت گروهی و بارش فکری عمل می شود. جمع بندی عبارات گفته شده با کمک تسهیل گر که مسلط به روش دیکوم می باشد اتفاق می افتد. اینکه حدود و مرزبندی وظایف چگونه مشخص می شود با بحث و گفت و گو محقق می شود و همه در آخر روی یک عبارت به اتفاق نظر می رسند. عبارتی که برای هر یک از وظایف تعریف می شود حاکی از فعل انجام دادن و به صورت مصدری بیان می شود. پس از مشخص شدن تمامی وظایف اصلی حال وقت آن است که در هریک از آن ها وظایف فرعی یا همان اقدامات حول وظیفه اصلی مشخص شود. اوج فعالیت از لحاظ زمان بری اختصاص به این مرحله دارد چرا که وظایف فردی از دیدگاه معلمین راهنما متفاوت است و رسیدن به یک ادبیات مشترک در حوزه ی وظایف نیازمند بحث و گفت و گو است. انعطاف روش دیکوم به ما اجازه می دهد که هرجا تداخل بین تعاریف به وجود آمد تعاریف را باز نگری کنیم و یا حتی جای وظایف فرعی را با هم عوض کنیم تا به ساختار دقیق تری دست یابیم. شاید بپرسید ادعای ما برای نیاز سنجی کجا دیده می شود؟ پاسخ در این است که بعد از اتمام همه وظایف فرعی حال به سراغ هر یک از وظایف فرعی می رویم. در آن جا جدولی از فعالیت و اقداماتی که حول آن وظیفه فرعی انجام می شود آماده می شود. باید توجه داشت که آرمان ها و بایدها باید در قسمتی جداگانه بررسی شود. قسمتی در همین جدول به عنوان دغدغه¬ها به همین موضوع اختصاص دارد. در نوشتن مراحل فعالیت¬ها کارهایی نوشته می شود که تا امروز انجام داده ایم که شاید به آن توجه نداشتیم و جزو بدیهیات بوده است.
در قسمتی از جدول ذیل فعالیت ها دانش و مهارت مورد نیاز، ابزار و ملزومات، ایمنی و استاندارد قرار دارد. با تکمیل کردن این جدول برای تمام وظایف فرعی به صورت جداگانه لیستی از دانش ها و مهارت ها و دغدغه تنظیم شده که با جمع بندی آن میتوان فهمید که معلمین به چه دانش و مهارتی برای رشد و ارتقای کیفی کار خود دارند.




نوع مطلب : معاونت آموزشی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :










نوع مطلب : پراكنده، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




به نام خداوند جان و خرد
 • مقدمه همانطور که مرسوم است هرساله در موسسات آموزشی، دوره‌های آموزشی ضمن خدمت برای کارکنان و معلمان برگزار می‌شود و ایشان یا به انگیزه ارتقای کیفی شغل خود، یا به انگیزه ارتقای رتبه شغلی و یا درآمد بیشتر در آن شرکت می‌کنند. اما سوال اصلی اینجاست که این دوره‌ها تا حد مورد نیاز مخاطبان است و همچنین به چه میزان در انتخاب آن سهم داشته‌اند؟ گاهی اوقات این دوره‌ها به صلاحدید برگزارکنندگان و گاهی اوقات با انتخاب شرکت‌کنندگان برنامه‌ریزی می‌شود؛ اما باز این سوال پیش می‌آید که آیا این انتخاب بیانگر نیاز واقعی مخاطبان است؟ آیا این انتخاب بر اساس ملاک‌های درستی صورت گرفته یا بر اساس اولویت‌های منطقی برپا شده است؟ از اینجا می‌توان به اهمیت نیازسنجی پیش از برگزاری دوره‌های آموزشی ضمن خدمت پی برد؛ کاری که می‌تواند سرمایه‌گزاری آموزشی را هدفمند کند و بهره‌وری آن را بسیار بالا ببرد. یکی از روش‌های مشارکتی موثر، کم هزینه، کوتاه مدت و دقیق، نیازسنجی به شیوه دیکوم است که انجام آن همراه با تجزیه و تحلیل شغل صورت می‌پذیرد.

• تجزیه و تحلیل شغل تجزیه و تحلیل شغل یکی از بنیادی‌ترین مباحث حوزه مدیریت منابع انسانی است و نقش قابل توجهی در تحقق کارکردهای وظایف و فعالیت‌های مختلف آن دارد. فرایند هدفمند و نظام‌دار برای جمع‎‌آوری اطلاعات در خصوص جنبه‌های مهم یک شغل را تجزیه و تحلیل شغل گویند. در این فرایند، وظایف، تکالیف یا فعالیت‌های موجود در یک شغل مشخص می‌شود. این کار مستلزم گام‌های معینی است که با انجام آنها، تحلیل شغل به صورت یک گزارش مکتوب و مشتمل بر اطلاعات ویژه درباره آن شغل آماده و عرضه می‌شود. از جمله کاربردهای تحلیل شغل می‌توان به اجرا و افزایش کیفیت کارکردهای منابع انسانی نظیر تدوین معیارهای ارزیابی عملکرد یا محتوای دوره‌های آموزش ضمن خدمت اشاره نمود. در کل هدف اصلی و نهایی تحلیل شغل عبارت است از بهبود عملکرد و بهره‌وری سازمان (فتحی واجارگاه، 1390).


• چرا دیکوم؟ دیکوم (DACUM) روشی موثر برای تجزیه و تحلیل یک شغل یا حرفه است که امروزه در بسیاری از سازمان‌ها به کار گرفته می‌شود. هنگامی که دیکوم را با سایر فنون متداول در تجزیه و تحلیل شغل نظیر مصاحبه، مشاهده و سایر روش‌های سنتی مقایسه کنیم به دلایل متعددی این روش منحصر به فرد به نظر می‌رسد. برخی از این مزایا عبارتند از: تعامل گروهی، استفاده از بارش فکری، هم‌افزایی گروهی، توافق گروهی، جلب حمایت کارمند/یادگیرنده، بروندادهای جامع، کیفیت برتر و هزینه کمتر. دلیل مهم دیگر برای استفاده از دیکوم این است که برنامه درسی و دوره‌های آموزشی باید مبتنی بر نیازهای ویژه کارکنان در سازمان باشد و تنها برنامه‌های درسی که بر اساس این رویکرد تدوین شده باشد از حمایت کارکنان برخوردار خواهند بود. در اغلب اوقات یک شکاف بزرگ بین آنچه که یادگیرندگان در کلاس و دوره‌ها ارائه می‌شود و آنچه که در دنیای واقعی کار در حال رخ‌دادن است وجود دارد.




ادامه مطلب


نوع مطلب : معاونت آموزشی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :





به نام خداوند جان و خرد
•    مقدمه
یادداشت حاضر به بیان اهمیت و ضرورت پرداختن به موضوع یادگیری تعاملی در مدرسه می‌پردازد و تصویر کلی را از فرایند و پیامدهای حاصله ترسیم می‌کند. نگارنده با نزدیک به سه دهه معلمی، بیش از پنج سال است که این موضوع  را مورد تجربه و پژوهش قرار داده و از تابستان 1396 تاکنون ده‌ها کارگاه و سخنرانی در این خصوص ارائه کرده است.

کلیپی از کارگاه یادگیری تعاملی

[http://www.aparat.com/v/mJAQ9]

برخی از مدارس متقاضی ارائه در تهران عبارت بودند از: مجتمع‌های آموزشی صلحا، دخترانه امام صادق (ع)، فضیلت، مدارس سلام، مدارس سروش تهران و تنکابن، سبحان، اندیشه صفا؛ دبستان‌های نیکان، روشنگر سعادت‌آباد، رشد، نور قائم(عج)؛ دبیرستان‌های دوره یک پیام هدایت، مفید 2، فجر صادق؛ دبیرستان‌های دوره دو مفید 1، فرزانگان 4، روشنگر ولنجک، هدی، نرگس، فرهنگ بانو امین، شاهد معلم.
همچنین مجتمع‌های آموزشی التکامل در بغداد، کاظمین و کربلا، برخی از مدارس اسلامی کشور تانزانیا، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی و دوره حضوری و مجازی طرح کرامت (تربیت دبیر تراز انقلاب اسلامی) در دانشگاه امام صادق (ع) و بالاخره کارگاه یادگیری تعاملی چهارسوق.




•    مسأله چیست؟
معمولاً در كلاس‌های درس، برخی از دانش‌آموزان به خوبی یاد نمی‌گیرند. یادگیری که هدف تدریس است و لازمۀ رشد ایشان و تحقق آرزوهایشان است. این امر اغلب برخاسته از سطوح درسی متفاوت فراگیران است که در آموزش‌های مرسوم برای معلم مسأله‌آفرین می‌شود. از این رو گاه سلامت روانی این دانش‌آموزان با كاهش خودباوری، احساس ناتوانی، بی‌انگیزگی و ناامیدی به مخاطره می‌افتد و معلم نیز از احساس توفیق و رضایت‌مندی کمتری بهره‌مند می‌شود. 


•    چه نگرانی وجود دارد؟
نارسایی ذکر شده دو تهدید جدی را که یکی متوجه مدیران و دیگری متوجه معلمان به ویژه در مدارس غیردولتی است ایجاد می‌کند. در شرایطی ‌که مدیران به دنبال جذب حداکثری دانش‌آموزان کیفی، با ارتقاء سطح آموزش در مدارس هستند، ناکامی در یادگیری عمومی، موجب اُفت تراز درسی و آفت بقاء شایستۀ مدرسه خواهد بود. از سوی دیگر معلمانی که توفیق یادگیری و جلب رضایت عموم دانش‌آموزان را پیدا نکنند، مشروعیت و مقبولیتشان کاسته شده و عرصۀ امکان و اقبال مدارس به آنها کاهش می‌یابد. در این میان، از آنجا که برخی از مدارس و معلمان، به سرعت مسیر تعالی و رشد حرفه‌ای را طی می‌کنند، این عوارض بیشتر خود را نمایان می‌سازد.


•    یادگیری تعاملی چه معجزه‌ای دارد؟!
یادگیری تعاملی، راهی را پیش روی مدرسه و معلمان قرار می‌دهد تا بستری مهیا نمایند كه تمامی دانش‌آموزان در سطوح گوناگون اعم از ضعیف، متوسط و قوی به خوبی و همراه با سهولت و لذت یاد بگیرند! در این حال ضمن گشایش در وقت و رفع اتلاف زمان
کلاس درس، بهره‌های جانبی زیادی از جمله رضایت‌مندی دانش‌آموزان و رشد مهارت‌های اجتماعی و ارتباط اثربخش و گفتمان مستدل ایشان را در پی خواهد داشت. اجرای این رویکرد در برخی از مدارس و احراز نتایج مزبور، شاهدی بر این مدعاست. اگرچه شاید نتوان گفت که یادگیری تعاملی بهترین شیوه یادگیری برای همه و در همه جاست، لیکن می‌توان مدعی شد که این شیوه بهترین انتخاب برای مدارسی است که خواستار تحول آموزشی همراه با معلمان تغییرپذیر هستند. چرا که اجرای آن ساده، کم‌هزینه، سریع و تجربه‌شده همراه با مدل بومی است که ارائه دهنده خود آن را تجربه و طراحی نموده و مورد تأیید مراکز علمی در سطح رساله دکتری بوده است.






•    یادگیری تعاملی چگونه است؟
این نوع فرایند یاددهی-یادگیری برگرفته از نظریه اجتماعی-فرهنگی است که یادگیری را اساساً در گرو تعامل می‌داند و بنابراین فعالیت‌های مشاركتی و كارهای گروهی دانش‌آموزان را مورد تأكید قرار می‌دهد. نكتۀ حائز توجه این است كه به رغم آشنایی و تجربه اغلب معلمان با فعالیت‌های گروهی، بسیاری از ایشان از اصول و ویژگی‌های اجرای موثر آن آگاه نیستند. به این دلیل كه وقتی در کارگاه‌ها از آنها سوال می‌کنم كه در انجام این امر به چند نكته توجه می‌كنند؟ اغلب از بیان چند یا چندین نكته فراتر نمی‌روند. این در حالی است كه در این میان ده‌ها نكته مهم وجود دارد كه توجه‌كردن یا نکردن به آنها، اثربخشی اجرای آن را بسیار متفاوت و گاه متعارض می‌کند. بنابراین بی‌توجهی به اصول و نکات مربوطه، نه تنها موجب بهره‌مندی کمتر از نتایج ممکن می‌شود، بلکه آفاتی چون حاشیه‌روی در گروه‌ها، اتلاف وقت، بی‌انضباطی و هرج و مرج، نارضایتی و سواری مفت برخی از دانش‌آموزان و بی‌رغبتی برخی از معلمان را نیز بدان در پی خواهد داشت. برخی از این موارد در قالب هشت یادداشت مجلات رشد معلم در سال تحصیلی 97-96 به چاپ رسیده است که فایل‌های پی‌دی‌اف آنها در قسمت بایگانی سایت مجله قابل دسترس است.


•    ویژگی‌های این کارگاه چیست؟
در این كارگاه پانزده ساعته ضمن بیان مبانی نظری و ایجاد فرصت‌های خودارزیابی با استفاده از پرسش‌نامه‌ها و گراف‌های مربوطه، نكته‌های لازم برای اجرای صحیح یادگیری تعاملی همراه با فعالیت‌های گروهی ارائه خواهد شد. نکته‌هایی که اغلب برخاسته از مطالعات و به ویژه تجارب زیسته و پژوهش‌ نگارنده در طی 5 سال تحصیلی است و بنابراین دلالت‌های کاربردی زیادی خواهد داشت. از آنجا که ارائه‌دهنده خود معلم است، از این رو زبان و دغدغه مشترک با شرکت‌کنندگان در کارگاه را دارد.
همچنین با توجه به این‌که بنیان اصلی یادگیری تعاملی بر کارهای گروهی استوار است و اغلب معلمان این مفهوم را تجربه کرده‌اند، امکان همذات‌پنداری و رغبت و همراهی ایشان بیشتر خواهد بود. گفتنی است در صورت ضرورت و محدودیت‌، می‌توان موارد قابل استفاده‌ای از محتوا را نیز در قالب 4 ساعت سخنرانی ارائه نمود. سخنرانی 20 دقیقه‌ای نگارنده در نشست دهم چهارسوق، موجزترین حالت با صرف‌نظر کردن از بسیاری نکات بود که از طریق لینک مربوطه قابل دریافت است. به طور طبیعی این کارگاه نیازمندی‌ها، هماهنگی‌ها و هزینه‌هایی دارد که در صورت تقاضا برای اجرا اعلام خواهد شد.


•    نتیجه این کارگاه چیست؟
در پایان دوره، شركت‌كنندگان ضمن افزایش دانش و تغییر نگرش نسبت به یادگیری تعاملی، قادر خواهند بود كه كلاس درس خود را مبتنی بر این رویكرد طراحی نموده و خود، دانش‌آموزان و مدرسه را از بهره‌های آن منتفع نمایند.



نمونه‌‌ای از نظرات شرکت‌کنندگان در کارگاه یادگیری تعاملی اردیبهشت 97






نوع مطلب : اطلاعیه‌ها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




شنبه 5 خرداد 1397 :: نویسنده : محمد نیرو

در آخرین جلسه از کلاس حسابان فعالیتی متفاوت رقم خورد. این فعالیت را دانش آموز امیری به شکل ذیل توصیف کرده است.

[http://www.aparat.com/v/LQTs3]


امروز 27 اردیبهشت 1397 هجری شمسی می‏باشد. آخرین زنگ حسابان 2 در سال تحصیلی 97-96 امروز پنج‏شنبه مصادف با اول ماه رمضان می‏باشد. ما در طول سال تجربه کار گروهی در گروه‏ های 3 الی 4 نفره را داشتیم. معلم امروز که به کلاس آمد ایده جدید و جالبی را ارائه کرد. قرار بود باز هم کار گروهی انجام دهیم ولی این بار کل کلاس در قالب یک گروه بودند.
معلم هم کار را به خودمان سپرد. اول یک نفر به عنوان مدیر انتخاب شد که مسئولیت کل کارها را در اختیار داشت. کاغذهای رولی زیادی در اختیارمان گذاشتند و بنا بر فضای مورد نیاز هر درس آن را تقسیم کردیم و هر گروه یک درس را انتخاب کرد و شروع به نوشتن کردند.
بچه ها از منابع مختلفی استفاده می‏کردند اما باید کارها بر اساس خلاصه ‏هایی بود که خود بچه ‏ها در طول سال گردآوری کرده بودند.
گروه‏ ها به یکدیگر کمک می‏کردند و هر کس کار ویژه ‏ای داشت. مدیر هر چند دقیقه یک بار زمان را به بچه‏ ها یادآوری می‏کرد تا در آخر زمان کم نیاوردند.
افرادی که خط‏شان از دیگر اعضا بهتر بود مطالب را روی کاغذ پیاده می‏کردند. یکی از بچه‏ ها که کارهای هنری زیبای اسلامی (تذهیب) انجام می‏داد در گوشه کارها نقاشی زیبایی رسم می‏کرد.
همه در تکاپو بودند تا چیزی از قلم نیفتد و بهترین مطالب را به بهترین شکل ممکن ارائه دهند. بعضی از بچه‏ ها از شدت استرس گاهی سوتی‏های جالبی در نوشتن می‏دادند. برای مثال یکی مقادیر را با «غ» نوشت.
معلم به دنبال دیگر معلم‏ها بود تا آن‏ها نیز این کار را ببینند و نظرشان را ارائه دهند.
این کار برای تسلط بیشتر دانش ‏آموزان روی مطالب در آخر سال بسیار مناسب بود و راه جالی آن هم در ماه رمضان بود.
نمونه دیگری برای مثال «س» را با چهار دندانه می‏نوشت و یا مثلا خیلی ادبی می‏شد و وارون را وارن می‏ نوشت.
در انتها وقتی کار به اتمام رسید قرار شد کاغذهای تهیه شده را روی دیوار راهروی بین کلاس‏ها نصب کنند تا دیگر افراد نیز بتوانند از آن بهره‏ مند شوند.









نوع مطلب : کلاس حسابان1 سال تحصیلی 97-96، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




بنده در اسفند سال گذشته ارائه ای داشتم با عنوان یادگیری تعاملی که در دهمین نشست چهارسوق عرضه شد. در این نشست من به مهمترین نتایج و تجاربم در این خصوص اشاره کردم که فکر می کنم مانند خودم که منشا تحول شد می تواند تغییرات شایسته ای در تدریس معلمان ایجاد کند.


[http://www.aparat.com/v/btxsT]




نوع مطلب : تولید محتواها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :